Wzd

Wet zorg en dwang

Vanaf 1 januari 2020 is de Wet BOPZ (Wet Bijzondere Opneming in Psychiatrische Ziekenhuizen) vervangen door de Wet zorg en dwang. We noemen deze wet afgekort ook wel de Wzd. Deze wet gaat over onvrijwillige zorg voor mensen met een psychogeriatrische aandoening. De Wet zorg en dwang is een wet die regelt wat de rechten van deze cliënten zijn als zij onvrijwillige zorg ontvangen. Daarnaast regelt deze wet ook de onvrijwillige opname in een verpleeghuis. De Wzd is van toepassing in een verpleeghuis maar ook in een kleinschalige woonvorm of thuis. Op deze pagina worden een aantal belangrijke uitgangspunten en begrippen uitgelegd.


Over de Wet Zorg en Dwang

De kernboodschap van de WZD luidt: Dwang? "Nee, tenzij…… ". Onvrijwillige zorg wordt alleen ingezet als het echt niet anders kan. Dit geldt ook voor mensen met dementie. Er is weliswaar zorg en ondersteuning nodig, maar dat moet zoveel mogelijk zorg zijn waar cliënten zelf voor kiezen. ActiVite heeft beleid ontwikkeld dat ondersteuning biedt aan de praktische uitvoering van de Wzd binnen de organisatie. De kern van het beleid is dat er geen onvrijwillige zorg wordt ingezet tenzij het echt niet anders kan. Ons uitgangspunt is dat risicovolle situaties zoveel
mogelijk met vrijwillige zorg worden opgelost, ook bij probleemgedrag. ActiVite heeft dit uitgangspunt uitgewerkt in haar werkprocessen.

Er zijn echter situaties waarbij de inzet van onvrijwillige zorg nodig is, bijvoorbeeld voor de veiligheid of kwaliteit van leven van de cliënt. Voordat er onvrijwillige zorg wordt ingezet wordt eerst aan de hand van een stappenplan de situatie van een cliënt bekeken. Daarin wordt ook de noodzaak van dwang onderzocht en gekeken of er ook nog andere oplossingen zijn. Dit gebeurt in overleg met de cliënt en/of de vertegenwoordiger, en in afstemming met verschillende deskundigen. Zo komt een besluit tot het toepassen van onvrijwillige zorg zorgvuldig tot stand. Vervolgens wordt samen steeds opnieuw beoordeeld of de onvrijwillige zorg nog nodig is. Mocht de cliënt of zijn wettelijk vertegenwoordiger het er niet mee eens zijn, dan heeft diegene recht op advies en bijstand.


Rechten van de cliënt in relatie tot de Wet Zorg en Dwang

In de Wzd zijn verschillende mogelijkheden opgenomen om de rechtspositie van de cliënt te verstevigen.

  • De cliënt heeft recht op advies en bijstand van een cliëntvertrouwenspersoon.
  • De cliënt en de vertegenwoordiger hebben de mogelijkheid een klacht in te dienen bij een onafhankelijke klachtencommissie.
  • ActiVite heeft de plicht om de rechter te vragen voor iedere cliënt zonder vertegenwoordiger een mentor te benoemen.

 


Cliëntvertrouwenspersoon (CVP)

De cliëntvertrouwenspersoon heeft als belangrijkste taak om cliënten en hun vertegenwoordigers op hun verzoek te adviseren en bij te staan in aangelegenheden, die samenhangen met het verlenen van onvrijwillige zorg, met gedwongen opname en verblijf en met het doorlopen van de klachtenprocedure van de Wzd. In de regio (Zuid-Holland-Noord) van ActiVite is, via het Zorgkantoor van Zorg & Zekerheid, Zorgstem gecontracteerd. De stichting Zorgstem voert het vertrouwenswerk uit voor cliënten van ActiVite die vallen onder de Wzd.

Het secretariaat van Zorgstem is als volgt te bereiken:
Telefonisch: 088 678 10 00
Per e-mail: info@zorgstemvertrouwenspersonen.nl


Klachten

ActiVite is aangesloten bij de KlachtenCommissie Onvrijwillige Zorg (KCOZ). Deze commissie is ingesteld door de brancheorganisaties ActiZ en VGN, samen met cliëntenorganisaties Ieder(in), KansPlus, LOC Waardevolle Zorg en LSR. 

Klachten worden beoordeeld door drie leden van de KCOZ, onder wie in ieder geval een jurist en een gekwalificeerde zorgverlener. Afhankelijk van het onderwerp is de gekwalificeerde zorgverlener een specialist ouderengeneeskunde, een arts voor verstandelijke gehandicapten, een gezondheidszorgpsycholoog of een orthopedagoog-generalist.

De klacht kan worden ingediend door de cliënt, zijn vertegenwoordiger of zijn nabestaanden.

De klacht moet betrekking hebben op de volgende onderwerpen:

  • Oordeel over wilsbekwaamheid van de cliënt
  • Beslissingen over opname van onvrijwillige zorg in zorgplan of verlenging van de periode waarin onvrijwillige zorg kan worden toegepast
  • Besluiten over uitvoering van onvrijwillige zorg op basis van het zorgplan
  • Besluiten over uitvoering van onvrijwillige zorg in onvoorziene omstandigheden
  • Naleven van verplichting om het dossier bij te houden voor zover dat betrekking heeft op onvrijwillige zorg
  • Besluiten van verlof en ontslag
  • Naleving van verplichtingen door Wzd Functionaris en besluiten Wzd Functionaris


Voor klachten die geen verband houden met bovenstaande onderwerpen kunnen cliënten gebruikmaken van onze reguliere Klachtenregeling (zie de folder Klachtenregeling).

Het indienen van een klacht bij de KCOZ loopt via de organisatie waar de klacht betrekking op heeft. U kunt ActiVite bereiken via klachtwzd@activite.nl ActiVite zal in zo'n geval contact opnemen met het secretariaat van de KCOZ.


Mentor

De cliënt beslist zelf over de zorg die hem wordt verleend, de cliënt voert zijn eigen regie en neemt dus zijn eigen beslissingen. De voorwaarde daarvoor is wel dat de cliënt wilsbekwaam is, dat wil zeggen dat hij in staat is tot een redelijke afweging van zijn/haar belangen en de consequenties van zijn/haar keuzes. Is de cliënt wilsonbekwaam dan is de vertegenwoordiger de gesprekspartner van de zorgverlener. Als de cliënt geen wettelijke vertegenwoordiger heeft en geen gemachtigde, kunnen familieleden (echtgenoot, geregistreerd partner of  levensgezel, ouder, broer, zus, kind, grootouders, kleinkinderen) namens de cliënt beslissingen nemen. Mocht de cliënt geen van bovengenoemde vertegenwoordiging hebben, dan bepaalt de Wzd dat ActiVite de rechter moet vragen een (vrijwillige) mentor te benoemen. De kosten van de procedure zijn voor rekening van ActiVite en de kosten voor de mentor zijn voor rekening van de cliënt.

In de Informatiefolder Wet Zorg en Dwang leest u meer over de Wzd en het beleid van ActiVite.